Waar komt de naam omafiets vandaan?

Vooreerst willen we even vermelden dat de naam opoefiets ook gebruikt wordt voor de omafiets. Opoe is het ouderwetse woord voor oma. Het model kent zijn start reeds op het einde van de 19e eeuw. Dit model is praktisch niet gewijzigd tot en met de jaren 50 van de vorige eeuw. In die periode zagen de damesfietsen er allemaal eender uit: zwart, degelijk, eenvoudig. De fiets was het meest gebruikte voertuig uit die tijd. De meeste mensen hadden nog geen wagen. Er werd dus heel veel aandacht besteed aan duurzaamheid van hun vervoermiddel. Het was pas in de jaren 70 dat deze fietsen de naam omafiets meekregen. Er reden toen nog heel wat van deze vehikels uit de 50er jaren rond, maar het waren vooral de grootmoeders die deze nog in hun bezit hadden en die er nog altijd mee rondtoerden. Meestal was dit hun eerste fiets ooit gekregen of gekocht. Ze waren er zo hard aan gehecht, dat ze zich geen modernere versie wilden aanschaffen. De jonge mensen kozen toen wel al voor de meer gekleurde modellen met modernere look en meer mogelijkheden.

Wat zijn de kenmerken van een omafiets?

Je herkent ze van ver. De kleur is zwart. de jasbeschermers en kettingplaat zijn ondoorschijnend en ook zwart (bij moderne fietsen zijn de jasbeschermers doorschijnend en de kettingplaat is aluminium). Bijzonder is wel de terugtraprem: je moet plots achteruittrappen om te remmen. Dit is wel eventjes wennen als je een normale rem gewoon bent. De klassieke omafietsen hebben ook geen versnellingen. De banden zijn ook veel dikker, hebben een logger uiterlijk dan bij de nieuwere fietsen. Het zadel is heel comfortabel, vermits er enorme veren onder zijn verwerkt. Elke schok wordt feilloos opgevangen. Een kenmerkend detail is ook wel wat ze noemen de damesbocht: de schuine buis tussen pedalen en stuur gaat in een bocht. Dit is vooral voorzien voor dames met langere rokken. Dit kenmerk dateert nog uit de jaren 20 van de vorige eeuw. Al deze kenmerken maken dat deze fiets uniek is, en dat elke kopie of namaak zo door de mand valt.

De opafiets

Ook onze opa's hadden hun mannelijke versie van de omafiets. Eveneens zwart, log, stoer, met ongeveer dezelfde kenmerken, maar dan met een buis zoals bij alle mannenfietsen. Soms zie je wel twee buizen boven mekaar, dit om de fiets extra sterkte mee te geven. Je zag ze vroeger wel eens bij postbodes, volgeladen met een bak vooraan, zakken opzij, enzovoort. Er bestaan speciale steunrekken om op de opa- of omafiets te monteren om nog extra lading te kunnen meenemen.
Worden ze nog steeds gemaakt?

Ja hoor, deze omafietsen hebben hun degelijkheid wel bewezen. Er worden nog steeds van deze fietsen geproduceerd. Jonge mensen vinden deze fietsen heel leuk, vooral door hun degelijkheid. Het is tenslotte een fiets die geschikt is voor alle dagen, hij kan beslist tegen een stootje. Ze worden met de dag meer en meer populair. Weliswaar hebben veel fietsmerken er allerhande modernere snufjes in verwerkt. Zo hebben ze versnellingen meegekregen. En ook de gewone rem wordt terug in gebruik genomen. Wist je ook dat er kinder omafietsen gemaakt worden? Heel kleurrijk en grappig, maar toch met dezelfde degelijkheid ontworpen.

De omafiets zal nooit uit ons straatbeeld verdwijnen. En terecht!